Evolutie van de spin

De voorouders van spinnen zagen eruit als schorpioenachtige diertjes die in zee leefden. Uit deze dieren ontwikkelden zich de chelicerata; de spinachtigen en de schorpioenen. Een tweede lijn binnen de geleedpotigen die het land op kropen waren de mandibulata waartoe alle kreeftachtigen, insecten en duizendpotigen behoren.

De eerste sporen van landbewonende geleedpotigen stammen uit het Late Siluur en bestaan niet uit resten de dieren zelf, maar uit de pootafdrukken die ze hebben achtergelaten. Spinnen waren samen met de mijten en de duizendpotigen de eerste geleedpotige landroofdieren. De oudst bekende vormen van spinnen -en insecten- stammen uit het Devoon. In het Laat-Carboon hadden alle huidige groepen van spinnen zich gevormd, op de wielwebbouwende soorten na.

Een belangrijk aspect van de evolutie van de spinnen is die van het web, en sporen hiervan zijn uitzonderlijk zeldzaam. Er zijn wel delen van spinnenwebben gevonden in barnsteen maar deze zijn zeer fragmentarisch.

 

Naamgeving

De wetenschappelijke naam voor de groep van spinnen is Araneae. Deze naam is afgeleid van een Lydische prinses met de naam Arachne. Deze mythische figuur was zo goed in spinnen dat de godin Athene haar les gaf waardoor ze nog beter werd. Arachne ontkende echter dat ze haar spinkunst aan Athene te danken had, wat de woede van de godin opwekte. Arachne werd hierdoor zo bang dat ze zich het leven benam door zichzelf op te hangen. Athene veranderde haar echter in een spin, die er afschrikwekkend uitziet maar prachtig kan weven.

De wetenschappelijke naamgeving van spinnen is soms verwarrend. Met de Nederlandse naam valdeurspinnen kunnen bijvoorbeeld verschillende families worden bedoeld, zowel soorten uit de familie Idiopidae als Ctenizidae worden zo genoemd. De naam wielwebspinnen staat voor de familie Araneidae maar dit zijn lang niet de enige spinnen die wielachtige webben maken. De grootste wielwebben worden gemaakt door vertegenwoordigers van een geheel andere familie, de zijdespinnen (Nephilidae).

De wetenschappelijke naamgeving van de spinnen werkt als volgt; de drie hoofdgroepen hebben -ae als uitgang omdat het onderorden zijn. De families hebben de uitgang -dae en met name de grotere families worden verdeeld in verschillende onderfamilies die de uitgang -nae hebben. De families zijn verdeeld in verschillende geslachten en soms wordt hier nog een tussenlaag gebruikt die tribus wordt genoemd.

De soortnamen slaan vaak op de spin zelf, zoals het uiterlijk (bv depressa = afgeplat) of het leefgebied (bv germanica = levend in Duitsland). Soms zijn soorten naar biologen vernoemd als eerbetoon. De soort Heteropoda davidbowie werd door de bioloog Peter Jäger naar popster David Bowie vernoemd, dit om aandacht te vragen voor bedreigde spinnen. Jäger had succes want wereldwijd verschenen krantenberichten over de David Bowie-spin, die geel van kleur is, een lange lichaamsbeharing heeft en beschikt over lange poten. Het parapluspinnengeslacht Baalzebub is zelfs vernoemd naar de duivel.

 

Bron: Wikipedia